|
easypedia
|
|
ΙράνΑπό τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Συντεταγμένες: 32°29′46″N 54°17′42″E / 32.4961, 54.295
Το Ιράν (Περσικά: ايران) είναι μια μεσανατολική χώρα της Ν.Δ. Ασίας. Συνορεύει με το Αζερμπαϊτζάν, την Αρμενία και το Τουρκμενιστάν βόρεια, το Πακιστάν και το Αφγανιστάν ανατολικά, την Τουρκία και το Ιράκ δυτικά. Αν και τοπικά είναι γνωστό ως Ιράν τουλάχιστον από την περίοδο των Σασσανιδών, έως το το 1935 η χώρα αναφερόταν ως Περσία. Το 1959 ο Μοχάμαντ Ρεζά Σαχ Παχλαβί ανακοίνωσε ότι μπορούν να χρησιμοποιούνται και οι δύο όροι. Το 1979 η Ιρανική επανάσταση υπό την καθοδήγηση του Αγιατολάχ Χομεϊνί εγκαθίδρυσε το θεοκρατικό καθεστώς της Ισλαμικής Δημοκρατίας,αλλάζοντας το επίσημο όνομα της χώρας σε Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν (جمهوری اسلامی ايران). Το όνομα Ιράν είναι συνώνυμο της Άριας λέξης που σημαίνει "Γη των Αρίων".
Ζητήματα ορολογίας
Από το λαό του, το Ιράν ή Περσία αποκαλείτο Αρυάναμ από αρχαιοτάτων χρόνων και Ιράν/Ερανσάχρ από την περίθοδο των Σασσανιδών. Η λέξη "Αρυανάμ" είναι η αρχαία εκδοχή του Ιράν και η αρχαία γενική πληθυντικού που σημαίνει(γη) των Αρίων. Ο όρος Περσία είναι το όνομα που χρησιμοποιείτο από τις ευρωπαϊκές χώρες από της εποχή της Περσικής Αυτοκρατορίας των Αχαιμενιδών κατά τον 6ο αι. Π.Κ.Ε..
Περσία είναι η ιστορική ονομασία του Ιράν. Η ονομασία αυτή επικράτησε στη Δύση λόγω των Ελλήνων, οι οποίοι γενίκευσαν την ονομασία της περιοχής Παρς (Παρσίς), Φαρς σήμερα, στο νότιο Ιράν, η οποία ήταν και το κέντρο της Περσικής Αυτοκρατορίας. Σημειωτέον οτι η Περσική γλώσσα λέγεται Φαρσί. Η Περσία ονομάστηκε επισήμως Ιράν από τις 21 Μαρτίου 1935, όταν ο Σάχης Ρεζά Παχλαβί ζήτησε επίσημα από τη διεθνή κοινότητα να αποκαλεί τη χώρα του με την εθνική της ονομασία "Ιράν" που σημαίνει "η χώρα των Αρίων".
Γεωγραφία
Χάρτης του Ιράν
Τα σύνορα του Ιράν είναι: το Αζερμπαϊτζάν (μήκος συνόρων: 500 χλμ) και η Αρμενία (35 χλμ) βορειοδυτικά, η Κασπία Θάλασσα βόρεια, το Τουρκμενιστάν (1000 χλμ) βορειοανατολικά, το Πακιστάν (909 χψλμ) και το Αφγανιστάν (936 χλμ) ανατολικά, η Τουρκία (500 χλμ) και το Ιράκ (1458 χλμ) δυτικά, και τελικά τα νερά του Περσικού Κόλπου και ο Κόλπος του Ομάν νότια. Η συνολική έκταση του Ιράν είναι 1.648 εκατομμύρια χλμ2 (Ξηρά: 1.636 εκατομμύρια χλμ2, Νερό: 12,000 χλμ2).
Το τοπίο του Ιράν κυριαρχείται από υψηλές και γυμνές οροσειρές που οριοθετούν διαφορετικά υψίπεδα και λεκάνες. Το πυκνοκατοικημένο δυτικό τμήμα είναικαι το πλέον ορεινό, με οροσειρές όπως τα όρη Ζάγρος και Αμπόρζ. Στα όρη Αμπόρζ βρίσκεται επίσης η υψηλότερη λκορυφή του Ιράν, το Νταμαβάντ στα 5,671 μ. Το ανατολικό μισό αντιστοιχεί κυρίως σε ακατοίκητες λεκάνες ερήμου που διακόπτονται περιστασιακά από αλμυρές λίμνες.
Οι μόνες πραγματικά μεγάλες πεδιάδες βρίσκονται κατά μήκος της ακτογραμμής της Κασπίας Θάλασσας και στο βόρειο άκρο του Περσικού Κόλπου στο στόμιο του ποταμού Αρβάντ. Μικρότερες ασυνεχείς πεδιάδες βρίσκονται σκορπισμένες στις υπόλοιπες ακτές του Περσικού Κόλπου, στα Στενά του Ορμούζ, και στη Θάλασσα του Ομάν. Το ιρανικό κλίμα είναι κυρίως ξηρό, αν και υποτροπικό κατά μήκος της Κασπίας ακτογραμμής. Η ευρύτερη περιοχή του Ιράν θεωρείται μια από τις 15 πολιτείες που συνθέτουν το αποκαλούμενο λίκνο της Ανθρωπότητας.
Πολιτική και εκλογές
Το Ιράν είναι ισλαμική δημοκρατία. Στις 14 Μαρτίου του 2008 διεξήχθησαν βουλευτικές εκλογές[1]. Η συμμετοχή σε αυτές τις εκλογές ήταν της τάξης του 60%, αυξημένη σε σχέση με το 51% στις αντίστοιχες εκλογές του 2004.[2] Με λιγότερα από τα δύο τρίτα των 290 εδρών, που αποφασίστηκαν στις 15 Μαρτίου, οι Συντηρητικοί εξασφάλισαν 125 έδρες, οι Μεταρρυθμιστές 35 και οι ανεξάρτητοι 10, όπως μετέδωσε το ειδησεογραφικό δίκτυο Fars.[3]. Χαρακτηριστικό ήταν ότι σχεδόν το 90% των εκσυγχρονιστών υποψηφίων είχε τεθεί εκτός προσόντων για τις εκλογές.
Αποτελέσματα εκλογών 2008
[συζήτηση] – [επεξεργασία]
Εθνοσυνέλευση (Ματζλίς) 14 Μαρτίου/25 Απριλίου 2008
| Προσανατολισμός των υποψηφίων |
Έδρες (1ος γύρος) |
Έδρες (2ος γύρος) |
Έδρες (Σύνολο) |
| Ενωτικό Μέτωπο Πρινσιπαλιστών |
90 |
27 |
117 |
| Ευρύς Συνασπισμός Πρινσιπαλιστών |
42 |
11 |
53 |
| Μεταρρυθμιστές |
31 |
15 |
46 |
| Ανεξάρτητοι |
40 |
29 |
69 |
| Αρμένιοι που αναγνωρίζονται ως μειονότητα |
2 |
|
2 |
| Χαλδαίοι και Ασσύριοι που αναγνωρίζονται ως μειονότητα |
1 |
|
1 |
| Εβραίοι που αναγνωρίζονται ως μειονότητα |
1 |
|
1 |
| Ζωροάστρες (μειονότητα) |
1 |
|
1 |
| Σύνολο (συμμετοχή: 60%) |
208 |
82 |
290 |
| Πηγή: NZZAP |
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Επίσημοι κυβερνητικοί σύνδεσμοι
Άλλοι σύνδεσμοι
Στο Wikitravel υπάρχει ταξιδιωτικός οδηγός για [[Wikitravel:{{{1}}}|Ιράν]]
Παραπομπές
- Το παρόν λήμμα βασίστηκε στο αντίστοιχο .
|