Ο Γιάννης Ταμτάκος ήταν πολιτικός αγωνιστής αρχικά του τροτσκισμού και μετέπειτα του αναρχισμού που έζησε και δραστηριοποιήθηκε στην Ελλάδα. Για την δράση του διώχτηκε τόσο από το κράτος όσο και από τους σταλινικούς. Ήταν ο τελευταίος επιζών ηγέτης της μεγάλης απεργίας του 1936 στη Θεσσαλονίκη.

Βιογραφικά στοιχεία

Γεννήθηκε το 1908 στις Φώκιες. Δύο φορές πρόσφυγας από τη Μικρά Ασία, από την ηλικία των 6 ετών άρχισε να εργάζεται πουλώντας κουλούρια και κάνοντας τον λούστρο. Το 1918 – 1919, σε ηλικία 11 ετών, πήγε για πρώτη φορά σε μια εργατική συγκέντρωση για την πρωτομαγιά στην Ευαγγελίστρια της Θεσσαλονίκης. Πλησιάστηκε από τους αρχειομαρξιστές το 1925 – 1926, από τον Θανάση Πολλάτο και άλλους.

Πήρε μέρος σ’ όλους τους απεργιακούς αγώνες, σαν τσαγκάρης με την ιδιότητα του εκλεγμένου συμβούλου και σαν γραμματέας του σωματείου των υποδηματεργατών Θεσσαλονίκης. Το 1931, καθώς ήταν στην πρώτη γραμμή μιας διαδήλωσης ανέργων στο Συντριβάνι της Θεσσαλονίκης, δέχτηκε την επίθεση μιας ομάδας χωροφυλάκων με επικεφαλής τον ανεψιό του Αστυνομικού Διευθυντή, που τον πυροβόλησε στο πρόσωπο και του έκοψε τη γλώσσα. Χάρη στις επανειλημμένες χειρουργικές επεμβάσεις δεν έμεινε άλαλος.

Το 1936 καταδικάστηκε ερήμην από το Κακουργιοδικείο Έδεσσας μαζί με 52 εργάτες ως ένας από τους υποκινητές της απεργίας στην Θεσσαλονίκη το Μάιο του 1936. Έμεινε στην εξορία και στη φυλακή, βάσει του ιδιώνυμου, έως το 1942. Φεύγοντας, η κυβέρνηση Τσουδερού τους άφησε εξόριστους στην Γαύδο και τους παρέδωσε στους Γερμανούς. Πολλοί από τους συνεξόριστους και συγκρατούμενούς του στη Γαύδο εκτελέστηκαν στην Καισαριανή και στο Νεζερό της Λαμίας – ανάμεσά τους και ο πρώην γραμματέας του ΚΚΕ Παντελής Πουλιόπουλος. Ο ίδιος γλύτωσε την εκτέλεση, μετά από μυθιστορηματική απόδραση από το Τμήμα Μεταγωγών Πειραιά και βγήκε στην παρανομία.

Σαν επαναστάτης σοσιαλιστής δεν πήρε μέρος στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο γιατί ο ίδιος θεωρούσε το κίνημα του ΕΑΜ σαν εξάρτημα του επιτελείου της Μέσης Ανατολής, για την απελευθέρωση της ελληνικής αστικής τάξης. Το 1942 συνδέθηκε με τον Κορνήλιο Καστοριάδη και υιοθέτησε τις απόψεις του, εγκαταλείποντας οριστικά τον τροτσκισμό. Καλλιεργούσε μαζί με τους συντρόφους του Άγι Στίνα, Δημοσθένη Βουρσούκη, Μακρή, Κρόκο, Καστοριάδη και άλλους τις αρχές του ντεφαιτισμού και του επαναστατικού διεθνισμού για μια αυτόνομη, αυτοδιαχειριζόμενη κοινωνία, διακηρύσσοντας την συναδέλφωση των εμπόλεμων στρατιωτών. Για τη δράση αυτή καταδιώχθηκε από το κράτος, τους φασίστες και τους σταλινικούς. Δεν ήταν λίγες οι φορές που ξέφυγε από την δράση της Ο.Π.Λ.Α^[1] ενώ την περίοδο των εκκαθαρίσεων κυκλοφορούσε με διάφορες ταυτότητες και ψευδώνυμα^[2].

Στο διάστημα 1951-1956 ήταν μετανάστης στην Αυστραλία και δούλεψε στο εργοστάσιο της General Motors. Στη συνέχεια επέστρεψε στη Θεσσαλονίκη όπου έζησε την υπόλοιπη ζωή του.

Από τη δεκαετία του 1980 συνδέθηκε ιδεολογικά και πολιτικά με τον αντιεξουσιαστικό χώρο της Θεσσαλονίκης. Συμμετείχε, παρά την προχωρημένη ηλικία του, σε όλες τις εκδηλώσεις του εργατικού κινήματος της πόλης.

Πέθανε στις 4 Ιανουαρίου 2008, λίγες μέρες πριν κλείσει τα 100 του χρόνια και κηδεύτηκε την επόμενη μέρα στο νεκροταφείο της Μαλακοπής.

Δημοσιευμένο έργο

Το βιβλίο του "Αναμνήσεις μιας ζωής στο επαναστατικό κίνημα"^[1] που κυκλοφόρησε το Μάρτιο του 2003, περιέχει απομαγνητοφωνημένες αυτοβιογραφικές αφηγήσεις με αναφορές σε ιστορικά και πολιτικά γεγονότα του τελευταίου αιώνα. Απόσπασμα από το προσωπικό ημερολόγιο του έχει δημοσιευτεί το 1995 στην Εφημερίδα "Άλφα"^[3].

Ο Γιάννης Ταμτάκος ήταν ένα από τα δυο βασικά πρόσωπα στην ταινία "Κούρσαλ" του Νίκου Θεοδοσίου ^[4]

Αναφορές

1. ↑ ^{1,0 1,1} Ταμτάκος, Γιάννης, Αναμνήσεις μιας ζωής στο επαναστατικό κίνημα, Κύκλοι Αντιεξουσίας, Θεσσαλονίκη 2003. ISBN 960-42191-0-1 (διανέμεται ελεύθερα)
2. ↑ Βεργής, Γ. Λίγες λέξεις για ένα ηθικά απαράδεκτο κείμενο, στο Στίνας, Αναμνήσεις, σελ. 502-505
3. ↑ Ιστοσελίδα Βραχόκηπος, Μάιος 2005
4. ↑ προσωπική σελίδα Νίκου Θεοδοσίου, τρέιλερ, απόσπασμα