Προτεινόμενοι Σύνδεσμοι:    greece   -   greece hotels   -   ειδησεις   -   greece news   -   ταβλι στο internet   -   livescore   -   νέα
 easypedia

Easypedia.gr
Ελλάδα
Αρχαία Ελλάδα
Ελληνες
Πρωθυπουργοί
Οικονομία
Γεωγραφία
Ιστορία
Γλώσσα
Πληθυσμός
Μυθολογία
Πολιτισμός & Τέχνες
Ζωγραφική
Θέατρο
Κινηματογράφος
Λογοτεχνία
Μουσική
Αρχιτεκτονική
Γλυπτική
Αθλητισμός
Μυθολογία
Θρησκεία
Θετικές & Φυσικές Επιστήμες
Ανθρωπολογία
Αστρονομία
Βιολογία
Γεωλογία
Επιστήμη υπολογιστών
Μαθηματικά
Τεχνολογία
Φυσική
Χημεία
Ιατρική
Φιλοσοφία & Κοινωνικ. Επιστήμες
Αρχαιολογία
Γλωσσολογία
Οικονομικά
Φιλοσοφία
Ψυχολογία
Γεωγραφία
Ασία
Αφρική
Ευρώπη
Πόλεις
Χώρες
Θάλασσες
Ιστορία
Ελληνική Ιστορία
Αρχαία Ιστορία
Βυζάντιο
Ευρωπαϊκή Ιστορία
Πόλεμοι
Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία
Σύγχρονη Ιστορία
 

Βέροια

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια

Συντεταγμένες: 40°31′13″N 22°12′07″E / 40.5203, 22.2019

Βέροια

Έμβλημα

Βέροια (Ελλάδα)
Βέροια
Βέροια

Γεωγραφικό Διαμέρισμα Μακεδονία
Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας
Νομός Ημαθίας
Επίσημος πληθυσμός 42,794 (2001)
Έκταση 359.46 km²
Υψόμετρο 42 m
Ταχυδρομικός κώδικας 59100
Τηλεφωνικός κωδικός 23310
Δήμαρχος Χαρίκλεια Ουσουλτζόγλου-Γεωργιάδη
Δικτυακός τόπος http://www.veria.gr/

Η Βέροια είναι πόλη της Κεντρικής Μακεδονίας και πρωτεύουσα του νομού Ημαθίας. Κτισμένη στους πρόποδες του Βερμίου, γεμάτη φυσικές ομορφιές. Βάσει της απογραφής του 2001, είχε πληθυσμό 42.794 κατοίκους. Είναι μια σύγχρονη πόλη, με ζωντανό λαό και πολιτισμό πολλών αιώνων. Γνωστή για την άψογη αρχιτεκτονική στις παλαιές γειτονιές της και την μακρέγονη πλούσια ιστορία της. Η απόστασή της από την Αθήνα είναι 509 χλμ. και από τη Θεσσαλονίκη 69 χλμ.

Πίνακας περιεχομένων

Ιστορία

Μυθολογία

Σύμφωνα με τη μυθολογία η Βέροια είναι κόρη του Ωκεανού και της Θέτιδος, ή κόρη του Άδωνη και της Αφροδίτης. Η πόλη λέγεται ότι κτίστηκε από τον Μακεδόνα στρατηγό Φέρωνα, ο οποίος έδωσε στην πόλη το όνομά του (το γράμμα Φ εκείνη την εποχή στην περιοχή προφέρεται σαν Β). Η εκδοχή της μακεδονικής μυθολογίας λέει ότι η πόλη κτίστηκε από το βασιλιά Βέρητα, ο οποίος της έδωσε το όνομα της μιας από τις κόρες του. Τα ονόματα των γόνων του βασιλιά ήταν Βέροια, Μίεζα και Όλγανος.

Ετυμολογία της ονομασίας της Βέροιας

Σύμφωνα με τους γλωσσολόγους, η κατάληξη -ροια είναι παράγωγο του ρήματος ρέω και προσδίδεται σε πόλεις πλούσιες σε υδάτινα αποθέματα, πράγμα το οποίο ισχύει για την περιοχή της Βέροιας. Γι’ αυτόν τον λόγο παλιότερα γραφόταν ως Βέρροια. Μια άλλη γλωσσολογική ερμηνεία αποδίδει την ονομασία της Βέροιας στην φράση "φέρειν ρόιας" που σημαίνει "παράγει ρόδια", πράγμα το οποίο επίσης ισχύει για την περιοχή. Ο Όλγανος ήταν ο ποτάμιος θεός της Βέροιας. Έτσι ονομαζόταν και το ποτάμι Τριπόταμος πριν αλλάξει όνομα.

Αρχαία χρόνια

Γνωστή από την κλασική εποχή (ο Θουκυδίδης έγραψε για την πόλη[1]), η Βέροια μεγάλωσε στις ελληνιστικές και ρωμαϊκές εποχές. Από τη Βέροια σώζεται ο μόνος εκ Ελλάδος νόμος περί γυμνασίων (167 π.Χ.). Μαζί με την Έδεσσα και την Πέλλα ήταν πρωτεύουσα της Τρίτης Μακεδονίας (Liv. 45,30,5 "Macedonia Tertia"). Ο Απόστολος Παύλος και ο Σίλας κήρυξαν στη Βέροια (σώζεται μέχρι και σήμερα το "Βήμα του Αποστόλου Παύλου").

Ακμή

Η σπουδαιότερη και ενδοξότερη εποχή του παρελθόντος της Βέροιας, παρ’ όλα αυτά, είναι κατά τους ελληνιστικούς χρόνους και συγκεκριμένα στη διάρκεια της βασιλείας της τελευταίας δυναστείας των Μακεδόνων, των Αντιγονιδών, η καταγωγή της οποίας ήταν από αυτή την πόλη. Κατά μία εκδοχή μάλιστα η Βέροια πρωτοέγινε έδρα του "Κοινού των Μακεδόνων", είχε Βουλή, έκοβε δικό της νόμισμα, ενώ γινόντουσαν και αθλητικοί αγώνες, που ονομάζονταν "Ολύμπια" ή και "Αλεξάνδρεια" προς τιμήν του Μεγάλου Αλεξάνδρου.

Παρακμή

Η παρακμή της πόλης άρχισε κατά τους πρώτους Βυζαντινούς χρόνους, εξαιτίας των επιδρομών των σλαβικών φύλων. Ωστόσο, κατά τους μέσους Βυζαντινούς χρόνους απέκτησε μεγάλη σημασία και το 985 καταλήφθηκε από τους Βουλγάρους. Απελευθερώθηκε από το Βασίλειο Β΄, ενώ το 14ο και 15ο αιώνα την εποφθαλμιούσαν οι Σέρβοι και αρκετές φορές κατάφεραν να την καταλάβουν από τους Βυζαντινούς. To 1434 περιήλθε οριστικά στην Κατοχή των Τούρκων. Στη διάρκεια της Τουρκοκρατίας εγκαταστάθηκαν Μουσουλμάνοι και Εβραίοι. Ταυτόχρονα, ειδικά το 17ο και 18ο αιώνα δημιουργήθηκε ελληνική αστική τάξη, εξαιτίας της ύπαρξης εμπόρων. Το 1822 συντελέστηκε η εξέγερση της πόλης εναντίον του τουρκικού ζυγού, με επικεφαλής τον Τάσο Καρατάσο. Απελευθερώθηκε από τον ελληνικό στρατό στις 16 Οκτωβρίου του 1912. Το 1946 κηρύχθηκε πρωτεύουσα του νομού Ημαθίας.

Σημεία ενδιαφέροντος

Αρχαιολογικοί Χώροι

  • Στη Βέροια αξίζει κανείς να επισκεφθεί το ιστορικό Βήμα του Αποστόλου Παύλου, ο οποίος δίδαξε στην πόλη της Βέροιας τον 1ο αιώνα μ.Χ., και συνέχισε ευχαριστημένος από την θερμή υποδοχή των κατοίκων της και την προσήλωση τους στο λόγο του το ταξίδι του.
  • Επίσης, η Βέροια είναι γνωστή για τους 51 σωζόμενους μοναδικούς βυζαντινούς ναούς που διαθέτει (72 τον αριθμό κάποτε, με αποτέλεσμα να επονομάζεται και Ιερουσαλήμ της Ελλάδος) καθώς και μια μοναδική συλλογή βυζαντινών εικόνων σε κάθε εκκλησία. Ιδιαίτερα γνωστός είναι ο ναός της Αναστάσεως του Σωτήρος ή αλλιώς "η Εκκλησία του Χριστού". Άλλοι σημαντικοί ναοί είναι ο ναός του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου (13ος αιώνας), ο ναός των αγίων Κηρύκου και Ιουλίτης (16ος αιώνας) και ο ναός των Αγίων Πέτρου και Παύλου (11ος αιώνας).
  • Σε μικρή απόσταση από τη Βέροια βρίσκεται η Βεργίνα, στην οποία έκανε ανασκαφές ο εξαίρετος αρχαιολόγος Μανώλης Ανδρόνικος όπου και ανακάλυψε τον αρχαίο τάφο του Βασιλιά Φιλίππου Β'. Ενδιαφέρον παρουσιάζει το σύγχρονο υπόγειο μουσείο της Βεργίνας, με εκθέματα από ολόκληρη την Μακεδονία.

Μουσεία

  • Βυζαντινό Η ακμή της Βέροιας κατά τη Βυζαντινή εποχή παρουσιάζεται στο Βυζαντινό Μουσείο σε κάθε λεπτομέρεια. Στεγάζεται στον παλαιό Μύλο του Μάρκου, κοντά στα τείχη της πόλης. Στα ευρήματα συμπεριλαμβάνονται ψηφιδωτά, χειρόγραφα, έργα αγγειοπλαστικής, ξυλόγλυπτα και νομίσματα.
  • Αρχαιολογικό Το Αρχαιολογικό Μουσείο της Βέροιας έλκει τεράστιο αρχαιολογικό ενδιαφέρον από κάθε σημείο της γης εδώ και πολλά χρόνια και προσφέρει μια αναδρομή στο πάμπλουτο παρελθόν της Βέροιας, ενώ μας παραπέμπει στο ιστορικό μεγαλείο τη Αρχαίας Πόλης εκείνων των χρόνων. Στις τρεις αίθουσες του Μουσείου μπορεί κανείς να δει ευρήματα από την παλαιολιθική εποχή ως και την περίοδο της Τουρκοκρατίας. Τα νεολιθικά ευρήματα προέρχονται από τον οικισμό Νέα Νικομήδεια, που θεωρείται ο παλαιότερος γνωστός μόνιμος οικισμός στο ευρωπαϊκό έδαφος. Τα ευρήματα από την πρώιμη εποχή του Σιδήρου προέρχονται από το νεκροταφείο της Βεργίνας. Ανάμεσα στα ευρήματα ξεχωρίζουν μια χάλκινη υδρία του 4ου αιώνα π.Χ., η στήλη του Γυμνασιαρχικού Νόμου, στην οποία περιγράφεται η λειτουργία της μέσης και ανώτερης εκπαίδευσης στο Γυμνάσιο της Βέροιας, καθώς επίσης η προτομή του θεού Ολγάνου, του 2ου αιώνα μ.Χ. , που ανακαλύφθηκε στον Κοπανό.
  • Εκπαίδευσης Εστία γνωριμίας των μαθητικών χρόνων, όπως συνήθιζαν να είναι στα πιο παλιά χρόνια, τότε που οι μαθητές και οι μαθήτριες υποχρεούνταν να φορούν κατάλληλες ενδυμασίες και ιδιαίτερα ποδιές. Στην έκθεση γίνεται αναπαράσταση μιας μέρας μαθήματος πριν από 70 χρόνια.

Αρχιτεκτονική

  • Χαρακτηριστικά είναι τα δείγματα της βεροιώτικης αρχιτεκτονικής στους παραδοσιακούς οικισμούς Μπαρμπούτα και Κυριώτισσα (Παλαιά Βέροια).
  • Εντυπωσιακής άποψης και αρχιτεκτονικής είναι επίσης το Δημαρχείο της Βέροιας. Χτισμένο περίπου το 1905, λειτουργούσε για πολλά χρόνια σαν γυμνάσιο αρρένων μέχρι το 1996, όπου έκτοτε στεγάζει το Δημαρχείο της πόλης.
  • Αυτό που σίγουρα δεν θα περάσει απαρατήρητο είναι το Πρώην Δικαστικό Μέγαρο στην Πλατεία Ρακτιβάν ή πλέον πλατεία Ωρολογίου. Άριστη αρχιτεκτονική και όψη Εβραϊκού Παλατιού. Έξωθεν του μεγάρου βρίσκεται η προτομή του μεγάλου Βεροιέους-Εβραίου Πολιτικού Κωνσταντίνου Δ. Ρακτιβάν (1865-1935). Επίσης στην πλατεία βρίσκεται το άγαλμα που συμβολίζει την ελευθερία, το οποίο απεικονίζει ένα άνθρωπο που ακουμπάει στο χέρι του ένα περιστέρι, έτοιμο να πετάξει.
  • Το νεόκτιστο Συνεδριακό κέντρο της Βέροιας συνδυάζει μοντέρνα αρχιτεκτονική και πρωτοποριακή όψη. Ο εσωτερικός του χώρος είναι άψογα διαμορφωμένος, με 2 μεγάλες αμφιθεατρικές αίθουσες. Επίσης εκεί φιλοξενούνται παραστάσεις από όλον τον κόσμο.
  • Το Ανοικτό Θέατρο "Μελίνα Μερκούρη", που τοποθετείται στο Άλσος Παπάγου, είναι μεγάλο και εντυπωσιακό. Στο θέατρο φιλοξενούνται πολλές παραστάσεις και εκδηλώσεις από ολόκληρη τη χώρα.

Φύση

  • Η παρουσία του πράσινου είναι παντού ορατή στη Βέροια, είτε χάριν στη φύση είτε στους ανθρώπους. Οι γραφικοί πεζοδρομημένοι δρόμοι της φέρουν όμορφα δεντράκια κατά μήκος τους, δίνοντας χάρη και ευχαρίστηση στους διερχόμενους πεζούς. Οι κάτοικοι επιλέγουν πάντα να δημιουργούν κήπους στο εξωτερικό του σπιτιού τους για να το ομορφαίνουν, διαφορετικά φυτεύουν δεντράκια ή γεμίζουν τα μπαλκόνια τους πανέμορφα φυτά.
  • Ο ποταμός Τριπόταμος διασχίζει το δυτικό μέρος της πόλης και μπορεί κανείς να περπατήσει στα γεφυράκια και την κοίτη του.
  • Στοιχείο της πόλης είναι τα πάρκα. Η κεντρική πλατεία της πόλης, Εληά, δικαίως ονομάστηκε "μπαλκόνι της Βέροιας" αφού τοποθετείται σε πλαγιά, στα όρια του κέντρου της Βέροιας και της γύρω περιοχής. Προσφέρει φυσική ομορφιά και χαλάρωση είτε εάν καθίσετε στο δημοτικό περίπτερο της πόλης για καφέ ή γεύμα, είτε εάν προτιμήσετε να περπατήσετε κατά μήκος του πάρκου που καταλήγει στους Αγίους Αναργύρους.

Δραστηριότητες

  • Χιονοδρομικό Κέντρο Σελίου - Μόλις 24 χλμ μακριά από τη Βέροια και ιδανικός προορισμός για χιονοδρόμους και λάτρεις των extreme sports ή για μια απόδραση από την καθημερινότητα απολαμβάνοντας ένα ζεστό τσάι με θέα το βουνό του Βερμίου. Το εν λόγω χιονοδρομικό κέντρο στο Σέλι είναι το πρώτο Οργανωμένο Χιονοδρομικό Κέντρο στην Ελλάδα. Στο χώρο αυτό διεξήχθησαν το 1934 οι πρώτοι Πανελλήνιοι Χιονοδρομικοί Αγώνες.

Οικονομία

Η οικονομία της περιοχής βασίζεται κυρίως στη γεωργία και συγκεκριμένα, εκτός άλλων φρούτων και λαχανικών, στην παραγωγή του ροδάκινου - επιτραπέζιου και βιομηχανικού. Η βιομηχανική υποδομή της περιοχής αφορά κυρίως τη συσκευασία και κονσερβοποιία των φρούτων. Στην περιοχή παρασκευάζεται κομπόστα και είδη φρουτοσαλάτας, προϊόντα τα οποία έχουν μεγάλη εξαγωγική επιτυχία κυρίως στις χώρες τις δυτικής Ευρώπης.

Γαστρονομία

Παραδοσιακό έδεσμα της περιοχής αποτελεί το ρεβανί. Το ρεβανί είναι σιροπιαστό γλύκισμα με βάση το σιμιγδάλι. Διατίθεται σε κάθε ζαχαροπλαστείο της Βέροιας, αφού τέτοιου είδους πρατήρια υπάρχουν πολλά. Επίσης μπορεί να συνδυαστεί με παγωτό, κυρίως καϊμάκι.

Πολιτισμός

  • Ο δήμος της Βέροιας και ο χώρος τεχνών της πόλης, ονομαζόμενος ως "Αντωνιάδειος Στέγη γραμμάτων και τεχνών" διοργανώνουν αριστουργηματικές εκδηλώσεις και πρωτοποριακά εκθέματα καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου.
  • Στο συνεδριακό κέντρο της πόλης φιλοξενούνται θεατρικές είτε μουσικές παραστάσεις από διάφορα μέρη της Ελλάδας και του κόσμου.
  • Σημαντικό είναι επίσης το Θέατρο "Μελίνα Μερκούρη" στο Άλσος Παπάγου, όπου διοργανώνονται θεατρικά έργα από τα ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. όλης της χώρας είτε διάφορες παραστάσεις που βρίσκονται σε περιοδεία κατά τη διάρκεια, κυρίως, του καλοκαιριού.
  • Το ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Βέροιας κάθε χρόνο ανεβάζει παραστάσεις σε όλη τη χώρα. Το καλοκαίρι του 2007 διοργάνωσε την παράσταση του Γιάννη Ξανθούλη "Τα Σκουπίδια", σε σκηνοθεσία Δημήτρη Μαυρόπουλου.

Αθλητισμός

  • Το 2008, έτος αναγέννησης για τον αθλητισμό, ξεκινάει από τη Βέροια η ολυμπιάδα "Δημήτριος Βικέλας - Έτος Αθλητισμού και Νεολαίας" με μια μεγάλη λίστα διαφόρων αθλημάτων στην οποία συμμετέχουν αθλητικοί σύλλογοι από όλη την Ελλάδα. Τη διοργάνωση αναλαμβάνουν οι Δήμοι: Βέροιας, Αθηναίων, Ιωαννίνων και Ερμούπολης και γίνεται προς τιμήν του Δημητρίου Βικέλα του Πρώτου Προέδρου της Ολυμπιακής επιτροπής και των 100 χρόνων από το θάνατό του.
  • Η τοπική ποδοσφαιρική ομάδα της Βέροιας, με την ομώνυμη ονομασία "Βέροια" ή "Βασίλισσα του Βορρά" κατόρθωσε κατά την περίοδο 2007-2008 - Super League Ελλάδα 2008 - να ανέβει εθνική κατηγορία και από την Β' να περάσει στην Α' Εθνική. Δυστυχώς οι συνθήκες και η βαθμολογία θα την αναγκάσουν να ξανακατέβει κατηγορία την επόμενη χρονιά.

Διάσημοι Βεροιώτες

  • Ιωάννης Κοττούνιος Συγγραφέας - Ανθρωπιστής
  • Παντελής Καφές Ποδοσφαιριστής
  • Αλέκος Αλεξανδρής Ποδοσφαιριστής
  • Γιάννης Αραμπατζής Ποδοσφαιριστής
  • Κώστας Τσαρτσαρής Καλαθοσφαιριστής
  • Παύλος Κοντογιαννίδης Ηθοποιός - Τραγουδιστής
  • Δημήτρης Μαυρόπουλος Ηθοποιός
  • Γιώργος Καραμίχος Ηθοποιός
  • Χρήστος Ζαμπούνης Συγγραφέας
  • Σεντάτ Αλπ (Sedat Alp) Αρχαιολόγος - Τόπος Διαμονής: Τουρκία
Η θέση του Δήμου Βέροιας στο νομό Ημαθίας.
Η θέση του Δήμου Βέροιας στο νομό Ημαθίας.

Δήμος Βέροιας

Ο δήμος Βέροιας έχει (πραγματικό) πληθυσμό 47.411 κατοίκους. Στο δήμο περιλαμβάνονται:

Δημοτικό διαμέρισμα Βέροιας (Δ.δ. Βέροιας) [ 43.683 ]
  • η Βέροια [ 42.794 ]
  • το Κυδωνοχώρι [ 16 ]
  • το Λαζοχώρι [ 166 ]
  • η Μέση [ 504 ]
  • το Ταγαροχώρι [ 203 ]
Δ.δ. Αγίας Βαρβάρας -- η Αγία Βαρβάρα [ 797 ]
Δ.δ. Άμμος (της πρώην κοινότητας Αγίας Βαρβάρας) -- η Άμμος [ 160 ]
Δ.δ. Ασώματα (της πρώην κοινότητας Αγίας Βαρβάρας) -- τα Ασώματα [ 532 ]
Δ.δ. Γεωργιανών [ 339 ]
  • οι Γεωργιανοί [ 288 ]
  • η Λευκόπετρα [ 51 ]
Δ.δ. Καστανιάς [ 180 ]
  • η Καστανιά [ 136 ]
  • η Μικρά Σάντα [ 44 ]
Δ.δ. Κάτω Βερμίου -- το Κάτω Βέρμιο [ 260 ]
Δ.δ. Κουμαριάς [ 209 ]
  • η Κουμαριά [ 170 ]
  • το Ξηρολίβαδο [ 39 ]
Δ.δ. Προφήτης Ηλίας (της πρώην κοινότητας Αγίας Βαρβάρας) -- ο Προφήτης Ηλίας [ 61 ]
Δ.δ. Ράχης -- η Ράχη [ 570 ]
Δ.δ. Τριποτάμου [ 620 ]
  • ο Τριπόταμος [ 542 ]
  • το Κάτω Κομνήνειο [ 33 ]
  • το Κομνήνειο [ 45 ]


Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Παραπομπές

  1. Αναφέρεται στο 1,16,4 στις επιχειρήσεις των Αθηναίων εναντίον της Ποτίδαιας το 432 π.Χ

Βιβλιογραφία

  • Ταξιδιωτικός Οδηγός, Δυτική- Κεντρική Μακεδονία, εκδ. Explorer, 2003.


Δήμοι του νομού Ημαθίας
Βέροιας | Αλεξάνδρειας | Ανθεμίων | Αντιγονιδών | Αποστόλου Παύλου | Βεργίνας | Δοβρά | Ειρηνούπολης | Μακεδονίδος | Μελίκης | Νάουσας | Πλατέος